تاحالا براتون اتفاق افتاده؟!
تا حالا شده کسی یه جمله بگه و انگار کل وجودت آتیش بگیره؟
نه به خاطر همون جمله، بلکه چون زنجیرهای از خاطرهها، رنجها و قضاوتهای قدیمی رو زنده کرده و تو، بهجای شنیدن ادامهی حرف، فقط داشتی توی ذهنت جواب آماده میکردی. این اتفاق برای خیلیهامون میافته. چون عادت کردیم بیشتر وقتها، «واکنش» نشون بدیم، نه «شنیدن واقعی».
اما کوچینگ یه درس طلایی داره و کوچ باید هنر عجیبی رو یاد بگیره:
گاهی باید بعضی چیزها رو نشنوی تا بتونی اصلِ حرف رو بشنوی!
گوش دادن فعال(هنر شنیدن) یعنی چی؟
خیلیها فکر میکنن گوش دادن فعال (هنر شنیدن)یعنی فقط سرت رو تکون بدی، نگاه کنی، گاهی بگی: «آهان»، «میفهمم».
ولی این فقط ظاهرشه.
گوش دادن فعال یعنی:
- ذهنت رو ساکت کنی.
- قضاوتهات رو خاموش کنی.
- دردهای شخصی خودت رو بذاری کنار.
- و واقعاً، با تمام وجود حضور داشته باشی.
نه برای جواب دادن، نه برای نصیحت کردن، نه برای اصلاح. فقط برای شنیدن و درست فهمیدن.
داستانی از جلسه ی کوچینگ
یکی از مراجعینم (اسمش رو بذاریم نازنین) توی اولین جلسه، با لحن تند و نا امید گفت:
«من جلسات مشاوره ی زیادی داشتم ولی هنوز حالم خوب نیست و حس میکنم منو نمیفهمن!»
اعتراف میکنم قلبم فشرده شد. و این جمله برام سنگین بود که چرا هنوز نتیجه نگرفته و الان در مقابل من نشسته. همون لحظه یادم اومد: دارم با آدمی حرف میزنم که زخمیه.
به جای دفاع کردن، فقط نفس کشیدم، با لبخند سکوت کردم و سعی کردم عمیق تر بشنوم. پایان جلسه، نازنین گفت:
«حس میکنم سبک شدم، تو اولین کسی هستی که وسط حرفام نپریدی، منو شنیدی و قضاوتم نکردی.»
و این جمله رو بارها از آدمهای مختلف شنیدم. آدمها تشنهی شنیده شدنن، تشنهی قضاوت نشدن، تشنهی یه آغوش روانی برای کمی آرام گرفتن.
چیزی که هیچ هزینهای نداره، اما کمتر کسی یاد گرفته و اهمیتش رو درک کرده. و خیلی وقتا دیدیم که همین موضوع باعث میشه که آدم ها به هر دری بزنن برای پیدا کردن یه آغوش روانی، حتی به غلط.
کوچ بودن، یعنی تمرین نشنیدن
- نشنیدن چیزهایی که هیچ اثر مثبتی ندارن.
- نشنیدن چیزهایی که از روی خشم یا درد گفته میشه.
- نشنیدن صدای ایگو که میخواد ثابت کنه «من درست میگم».
- نشنیدن برای دفاع، تا شنیدن واقعی اتفاق بیفته.
کوچ بودن یعنی سکوت کنی، نه از بیجوابی بلکه برای رسیدن به درست ترین و واقعی ترین جواب.
چرا هنر شنیدن مهمه؟
چون ما فقط کوچ نیستیم. ما مادر، پدر، همسر، دوست یا مدیر هم هستیم. وقتی گوش دادن فعال (هنر شنیدن) رو زندگی کنی:
- آدمها حرفهایی رو میزنن که سالها توی دلشون مونده.
- چون حس میکنن پیش تو امنن.
- و این امنیت، کلید باز شدن قلبهاست.
تمرین ساده برای تو
دفعهی بعد که از حرف کسی ناراحت شدی، قبل از جواب دادن این ۳ سؤال رو از خودت بپرس:
- این حرف از روی درد گفته شد یا قصد آسیب؟
- من الان میخوام جواب بدم یا میخوام واقعاً بشنوم؟
- اگر جای یک کوچ بودم، چه واکنشی نشون میدادم؟
همین سه سؤال میتونه تو رو از واکنش فوری نجات بده و به یک شنوندهی واقعی تبدیل کنه.
حرف آخر
کوچینگ یعنی تمرینِ دیدن، شنیدن و بودن. یاد بگیر بعضی چیزها رو نشنوی، تا بتونی حقیقت رو بشنوی. اونوقته که آدمها در امنترین شکل خودشون کنار تو ظاهر میشن.
«وقتی کسی عمیقاً شنیده میشود، نیازش به دفاع از خودش از بین میرود.» کارل راجرز
🌀یه دعوت صمیمی...
ببین رفیق، همهمون دوست داریم یکی باشه که واقعا ما رو بفهمه، بدون اینکه قضاوتمون کنه یا زود نسخه بپیچه.
این یعنی کوچ بودن. پروژهی هر نفر یک کوچ دقیقاً واسه همینه:
که یاد بگیریم توی نقشای مختلفمون چه مامان باشیم چه بابا، چه معلم باشیم چه مدیر یه کوچ کوچیک برای آدمای دور و برمون باشیم.
نه قرارِ مدرک بگیری، نه قراره شغل عوض کنی. فقط قراره یه کم انسانیتر، شنواتر، همراهتر و اثر گذارتر بشی.
🧡 تو هم دعوتی. از خودت شروع کن. از همین امروز، با اولین گفتوگو.
👉 پروژهی «هر نفر یک کوچ» رو دنبال کن و با ما کوچوار زندگی کردن رو تمرین کن.